Asma Oluk Eğim ve Kelepçe Hesaplayıcı
Oluklarınızda göllenme olmaması için iniş borusuna doğru verilmesi gereken başlangıç-bitiş kot farkını ve kullanılacak taşıyıcı kanca adetini belirleyin.
Çatı Oluğuna Neden ve Ne Kadar Eğim (Meyil) Verilir?
Su, doğası gereği yerçekimine boyun eğer. Eğer çatı olukları terazi ile "sıfıra sıfır" (tamamen yatay) monte edilirse, içerisindeki su iniş borusuna doğru akmak yerine oluğun içinde göllenir. Göllenen su; içine biriken yaprak ve tozlarla birlikte çamurlaşır, sivrisinek üretir, zamanla oluk malzemesini çürütür ve kışın donduğunda buz kütlesi oluşturarak oluğun ağırlıktan çökmesine neden olur.
Bu sebeple asma olukların başlangıç (kör tapa) noktasından, bitiş (iniş borusu) noktasına doğru hafifçe eğimli monte edilmesi şarttır. Dünya standartlarında bu eğim her 1 metrede 3 ila 5 milimetre arasındadır. Yani 10 metrelik bir çatı cephesinde, oluğun bir ucu diğer ucundan 3 ila 5 santimetre daha aşağıda olmalıdır. Eğimin fazla verilmesi suyun tahliyesini mükemmel yapsa da, estetik açıdan çatının saçak çizgisiyle oluğun yamuk görünmesine neden olacağı için genelde %0.5 (binde 5) oranı altın kural kabul edilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Eğim Verirken Nelere Dikkat Edilmeli? İp Çekmek Yeterli mi?
En sağlıklı yöntem "çırpı ipi" (boyalı ip) yöntemidir. Başlangıç kelepçesi saçağın en üst noktasına çakılır. İniş borusunun olduğu yerdeki son kelepçe hesaplanan kot farkı (örn: 5 cm) kadar aşağıya çakılır. İki kanca arasına ip gerilir ve aradaki tüm kelepçeler bu ipin hizasına göre çakılır. Böylece oluk ip gibi kusursuz bir meyil kazanır.
Oluk Kelepçesi (Kanca) Aralıkları Neden Önemli?
Oluk, boşken çok hafiftir. Ancak kışın içi kar ve buzla dolduğunda 1 metresi onlarca kilogram ağırlığa ulaşabilir. Eğer kelepçeler 50 cm yerine 80-100 cm gibi seyrek atılırsa, kar yükü bindiğinde oluk kelepçelerin arasından esner, "bel verir" (sarkar). Sarkan bölgede su kalıcı olarak göllenmeye başlar ve eğim hesaplamanız tamamen çöpe gider.
PVC (Plastik) Oluklarla Sac Olukların Eğim/Kelepçe Farkı Var mı?
Plastik oluklar yazın sıcağında genleşip yumuşama eğilimindedir. Bu nedenle sac oluklara 50-60 cm aralıkla kelepçe atılırken, plastik oluklarda bu aralığın 40 cm'ye kadar düşürülmesi önerilir. Ayrıca plastik suyun kayıcılığını (hidrolik akış) artırdığı için çok yüksek eğimlere (%1 vb.) ihtiyaç duymaz.